Beton – rodzaje, klasy i zastosowanie

Beton to materiał budowlany, bez którego trudno wyobrazić sobie współczesne budownictwo. Składa się z cementu, kruszywa (takiego jak żwir czy piasek), wody oraz dodatków i domieszek, które nadają mu określone właściwości betonu. W procesie produkcji betonu mieszanina tych składników tworzy mieszankę betonową, która po związaniu staje się jednym z najbardziej wytrzymałych materiałów używanych do wykonywania elementów konstrukcyjnych. Beton jest podstawowym materiałem przy budowie domu – od fundamentów po stropy.

Czym jest beton i jak powstaje?

W procesie produkcji betonu cement wiąże kruszywo z wodą, tworząc zwartą strukturę. Powstaje beton o gęstości i wytrzymałości zależnej od proporcji składników i rodzaju domieszki. Wyróżnia się tradycyjnego betonu, beton zwykły, beton towarowy produkowany w wytwórniach betonu, a także różne rodzaje betonu specjalistycznego, np. beton architektoniczny, beton samozagęszczalny czy beton natryskowy. W zależności od zastosowania, proces wiązania betonu i jego obróbki wymaga odpowiedniego zagęszczenia betonu oraz kontroli, aby wytrzymałość betonu na ściskanie była zgodna z wymaganiami.

Klasyfikacja betonu – klasy i oznaczenia

Aby znormalizować właściwości i zastosowanie betonu, wprowadzono klasyfikację betonu. Klasa betonu określa minimalną wytrzymałość charakterystyczną betonu na próbkach sześciennych utrzymywaną podczas badań. Oznaczenia klas betonu zapisuje się w MPa, np. beton klasy B20 lub beton klasy B25. Wyższe klasy oznaczają wytrzymałość charakterystyczną betonu na próbkach i możliwość stosowania go w bardziej wymagających konstrukcjach. W praktyce budowlanej spotyka się różne klasy i marki betonu, które dobiera się w zależności od elementów konstrukcyjnych i rodzaju betonu stosowanego.

Rodzaje betonu

Podział betonu jest szeroki i obejmuje różne rodzaje betonu:

• Beton zwykły – stosuje się go najczęściej przy budowie domów. Beton zwykły wykorzystywany jest do fundamentów i stropów.
• Beton ciężki – beton ciężki wykorzystuje się w budownictwie specjalnym, gdzie istotna jest duża gęstość i odporność na promieniowanie.
• Beton lekki – lekki beton, np. beton komórkowy czy beton autoklawizowany, znajduje zastosowanie w ścianach działowych, ponieważ jest lżejszy, a przy tym izolacyjny.
• Beton architektoniczny – używany w nowoczesnym budownictwie dla walorów estetycznych i dekoracyjnych.
• Beton polimerowy, beton siarkowy czy beton asfaltowy – to betonu do specyficznych zastosowań, wykorzystywane tam, gdzie tradycyjnego betonu nie można użyć.

Dodatkowo wyróżniamy takie odmiany jak beton wirowany, beton próżniowy, beton jastrychowy czy beton ultra, które znajdują zastosowanie w specjalnych rozwiązaniach technicznych.

Wytrzymałość betonu

Najważniejszą cechą jest wytrzymałość na ściskanie. Wytrzymałości betonu na ściskanie bada się poprzez próbki sześcienne. To właśnie wytrzymałość charakterystyczna betonu na próbkach sześciennych decyduje o tym, czy beton spełnia wymagania projektowe. Minimalna wytrzymałość charakterystyczna betonu zależy od klasy wytrzymałości betonu i przeznaczenia elementu konstrukcyjnego. Właściwości betonu można poprawić, stosując odpowiednią domieszkę, np. uplastyczniającą, napowietrzającą czy przyspieszającą wiązanie betonu.

Zastosowanie betonu w budowie domu

Beton znajduje szerokie zastosowanie w budownictwie. Beton staje się fundamentem każdego domu – dosłownie i w przenośni. Wybierając beton, należy dopasować odpowiedniego rodzaju betonu i oznaczenia betonu do planowanych elementów konstrukcyjnych. Beton zwykły stosuje się do ław fundamentowych, beton towarowy do wylewania stropów, a beton lekki lub beton komórkowy do ścian działowych. Beton architektoniczny znajduje zastosowanie w nowoczesnych elewacjach, a beton samozagęszczalny – tam, gdzie ważne jest idealne zagęszczenie betonu w trudno dostępnych szalunkach. W procesie wykonywania betonu liczy się także poprawne zagęszczenie betonu oraz obróbki betonu, co wpływa na trwałość konstrukcji.